De Universiteit van Nederland Podcast

Laatste aflevering:22 jul – 846. Waarom bestaat contant geld nog? (UvNL ❤️ FD)

De Universiteit van Nederland Podcast

De beste wetenschappers geven antwoord op spraakmakende vragen. Zo leer je binnen 15 minuten waarom muggen altijd jou moeten hebben en hoe robots ons leven redden. Van donkere materie tot verliefdheid bij dieren: alles komt voorbij! Deze podcast heeft een Creative Commons-licentie (CC BY). Deel onze podcast dus zo veel als je wil, maar vergeet onze naam zeker niet te vermelden.

Door Universiteit van Nederland

Volg podcast

Luister via:

Afleveringen

846. Waarom bestaat contant geld nog? (UvNL ❤️ FD)

In Nederland betalen we nauwelijks meer met cash. Maar wat gebeurt er als contant geld helemaal verdwijnt? En welke functies van cash kunnen we niet zomaar vervangen door digitaal betalen? Jurist en econoom Annelieke Mooij van Tilburg University legt uit waarom contant geld veel meer is dan een betaalmiddel. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcast-app. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app. See omnystudio.com/listener for privacy information.

845. Deze 150 eiwitten kunnen mannen onvruchtbaar maken

Misschien denk je alles te weten over de bevruchting: een eicel en een spermacel komen samen. Maar wat gebeurt er precies binnenin die cellen? Structuurbioloog Miguel Leung van het Hubrecht Instituut probeert daar achter te komen door deze minuscule cellen te bekijken onder een metershoge microscoop. Want als je weet wat zich afspeelt in bijvoorbeeld het staartje van de spermacel, dan kun je ook ontrafelen hoe onvruchtbaarheid ontstaat. En wie weet, levert dit unieke inkijkje zelfs nieuwe inzichten op voor vruchtbaarheidsbehandelingen. Voor zijn onderzoek ontving Miguel Leung de Heineken Young Scientists Award for Medical/Biomedical Sciences. Toch liever in het Nederlands luisteren? Dan vind je hier de nagesynchroniseerde versie: https://youtu.be/7rm7H_uCEOU 00:00 Onvruchtbaarheid verhelpen? 00:46 Hoe bekijk je een cel? 01:36 Hoe werkt een cel? 02:43 Wat zijn eiwitten? 03:43 Oplossen van de eiwit-puzzel. 04:06 Cellen voorbereiden voor de microscoop 06:31 De cel écht bekijken 07:14 De afbeelding is een beeld vol ruis… 07:50 150 eiwitten zijn belangrijk bij de staart van een spermacel 08:49 Wat betekent dit voor de toekomst? 09:43 Waarom is fundamenteel onderzoek belangrijk? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Even Denken: Hoe maak je goed ruzie volgens de wetenschap?

Luister hier alle afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Even Denken'. Abonneer je hier en mis niets. Je doet het misschien elke week, of jouw conflictvermijdende karakter gaat het liever uit de weg: ruziemaken. Toch is ruziemaken soms juist goed. Maar wat is dan de beste manier om het te doen? Is er überhaupt wel één manier? Om dat te onderzoeken gaan Damiaan en Sophie met de billen bloot en bellen ze hun partners op. Hoe brengen zij het er eigenlijk vanaf? En ligt dat in lijn met de wetenschap? In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan Denys en journalist Sophie Frankenmolen je mee op een wetenschappelijke zoektocht naar jezelf. In een wereld die steeds sneller draait, is het immers makkelijk om jezelf kwijt te raken. Wie ben je? En waarom? Elke aflevering begint met een alledaagse vraag waar een hele wereld achter schuilgaat. Waarom maak je zoveel foto's die je daarna nooit meer bekijkt? Wat zeggen je dromen eigenlijk over jou? waarom heeft iedereen tegenwoordig een trauma? Via inzichten uit de psychologie, psychiatrie, filosofie, antropologie en neurowetenschap duiken Damiaan en Sophie diep in elke vraag. Soms vinden ze een antwoord. Soms eindigen ze met nog meer vragen dan waarmee ze begonnen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

844. Studieschuld: Slimme investering of blok aan je been? (UvNL ❤️ FD)

Een studieschuld voelt soms als een enorme last. Maar is dat wel terecht? Wat betekent een studieschuld voor je kansen op een huis, je toekomstige inkomen en het krijgen van kinderen? Onderzoeker en docent economie Kim Fairley van de Radboud Universiteit legt uit hoe het echt zit en waarom deze schuld ook een investering kan zijn. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcastapp. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app. See omnystudio.com/listener for privacy information.

843. Zijn Joden en moslims echt elkaars tegenpolen? Dit zegt de geschiedenis.

Als je het nieuws volgt, lijkt de relatie tussen Joden en moslims vooral uit conflict te bestaan. Maar klopt dat ook als je honderden jaren teruggaat? Historicus en religiewetenschapper Yusuf Çelik van de Vrije Universiteit Amsterdam gebruikt AI om duizenden historische teksten te doorzoeken en stuit op verrassende verhalen die een ander perspectief geven. Zo vindt hij verhalen waarin Joden en moslims niet tegenover elkaar staan, maar juist samenwerken en elkaar vertrouwen. Welke geschiedenis kennen we eigenlijk níét? Voor zijn onderzoek ontving Yusuf Çelik de Heineken Young Scientists Award for Humanities. 00:00 Terug in de geschiedenis voor beter begrip 01:28 Is de Davidster Joods of islamitisch? 02:27 Hoe leest AI twee miljard woorden? 03:37 Hebben moslims een afkeer van honden? 05:31 Standpunten kunnen veranderd worden 06:10 Hoe kijken moslims naar vrouwen? 08:15 Wat dappere vrouwen uit de geschiedenis laten zien 09:16 Zit Jodenhaat in de cultuur van moslims? 11:43 Conflict is niet het hele plaatje See omnystudio.com/listener for privacy information.

842. Wat zijn jouw wachtwoord en bsn-nummer waard? (UvNL ❤️ FD)

Wat is jouw identiteit waard? Meer dan je denkt. Op het dark web worden gestolen persoonsgegevens massaal gekocht en verkocht. Hoe werkt die handel precies? En waarom zijn juist jouw gegevens zoveel geld waard voor criminelen? Hoogleraar internetveiligheid Roland van Rijswijk-Deij van de Universiteit Twente legt in deze aflevering uit hoe deze criminele business eruitziet en wat je kunt doen als jouw gegevens zijn gelekt. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcast-app. See omnystudio.com/listener for privacy information.

841. Kraanwater vs. Fleswater: wat is beter?

HEY U! Is bronwater uit een fles beter dan een glas kraanwater? Waarom horen we steeds vaker over de poepbacterie in ons drinkwater? En moeten we ons eigenlijk zorgen maken dat ons drinkwater ooit opraakt? Er gaan een hoop vragen de ronde over de kwaliteit van ons drinkwater. Doris van Halem (Hoogleraar Drinkwaterkwaliteit en Zuivering aan de Technische Universiteit Delft) checkt in deze aflevering de feiten over ons watersysteem (zoals de zin en onzin van waterfilters voor thuis) en legt uit waarom we niet zomaar de Noordzee kunnen gebruiken voor ons drinkwater. Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Doris nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt kun je die stellen in de comments. Benieuwd naar meer? Bekijk onze eerdere video’s over water! 🚿 Krijgen we een watercrisis? 🌊 Hoe komt PFAS in ons kraanwater terecht? 0:15 Is fleswater beter dan kraanwater? 0:32 Wat is het verschil tussen mineraalwater en bronwater? 1:21 Komen er microplastics vrij bij het drinken van flessenwater? 1:33 Is het water in Nederland betrouwbaar? 2:10 Moet ik écht mijn water koken als er een bacterie is gevonden? 2:59 Moet ik een thuisfilter nemen voor mijn kraanwater? 3:37 Waarom smaakt kraanwater op sommige plaatsen zoeter dan op andere plaatsen? 3:53 Wat is het verschil tussen hard en zacht water? 4:34 Hoe kan het dat water in het buitenland naar chloor smaakt? 5:30 Moet ik me zorgen maken dat het drinkwater op raakt? 6:30 Hoe goed is het Nederlandse drinkwatersysteem tijdens droogte? 7:18 Waarom kunnen we geen drinkwater van zeewater maken? 7:42 Wat is (omgekeerde) osmose? 8:42 Wat zijn de nadelen van drinkwater uit de Noordzee? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Even Denken: Wat betekenen je dromen?

Luister hier naar onze nieuwe podcast-serie 'Even Denken'. Abonneer je hier en mis niets. Hebben jouw dromen een diepere betekenis? Of zijn ze niet meer dan wat ruis in je slapende brein? In deze aflevering duiken we in de wetenschap achter dromen. Hoe kijken neurowetenschappers en psychologen naar iets dat zo mysterieus en ongrijpbaar is? In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan Denys en journalist Sophie Frankenmolen je mee op een wetenschappelijke zoektocht naar jezelf. In een wereld die steeds sneller draait, is het immers makkelijk om jezelf kwijt te raken. Wie ben je? En waarom? Elke aflevering begint met een alledaagse vraag waar een hele wereld achter schuilgaat. Waarom maak je zoveel foto's die je daarna nooit meer bekijkt? Wat zeggen je dromen eigenlijk over jou? waarom heeft iedereen tegenwoordig een trauma? Via inzichten uit de psychologie, psychiatrie, filosofie, antropologie en neurowetenschap duiken Damiaan en Sophie diep in elke vraag. Soms vinden ze een antwoord. Soms eindigen ze met nog meer vragen dan waarmee ze begonnen. En in deze aflevering duiken we in de vraag: See omnystudio.com/listener for privacy information.

840. Waarom heb je alleen in augustus last van wespen?

Het is een veelgebruikte zoekopdracht op Google: wat is het nut van wespen? Uit onderzoek blijkt dat de wesp zelfs een van de meest gehate insecten wereldwijd is. Toch zijn wespen volgens entomoloog Marcel Dicke (Wageningen University) veel belangrijker dan de meeste mensen denken. In deze aflevering vertelt hij hoe wespen een compleet ecosysteem overeind houden, waarom ze ineens op je cola duiken en waarom een wesp slaan het domste is wat je kunt doen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

839. Kun je je beter concentreren door Binaural Beats?

Een beat die je laat ontspannen, focussen, beter laat slapen of zelfs je pijn laat verminderen; het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Even de juiste toon opzoeken, oortjes in en je luistert je stress weg. Gedragswetenschapper Kirsten van den Bosch (Rijksuniversiteit Groningen) doet onderzoek naar deze tonen, die bekend staan als ‘binaural beats’. Wanneer je in je linkeroor een andere toon hoort dan in je rechteroor, creëren je hersenen de illusie van een derde toon. Die derde toon zou zich kunnen nestelen in het ritme van je hersenen. De resultaten van haar onderzoek zijn al net zo mysterieus als de beats zelf. Voor het onderzoek werkte Kirsten samen met onderzoeker Tassos Sarampalis en kunstenaars Delic en Huda. ReCharge is een immersieve kunstervaring van Delic & Huda waarin geluid, licht en storytelling samenkomen in een zintuiglijke reis, met als doel bezoekers even uit het alledaagse te tillen en mee te nemen naar een andere wereld, terwijl het tegelijkertijd het zenuwstelsel helpt kalmeren. Meer informatie: https://www.therechargedome.com/recharge/ 00:00 Wat is een binaural beat? 00:46 De wonderen van een binaural beat 01:13 Binaural beats uittesten in een proefopstelling 01:41 Geluid is een golf 02:05 Na een botsing vormen twee tonen samen een nieuwe toon 03:20 Binaural beat: één toon in het linker oor, andere toon in het rechteroor 04:24 Verschillende frequenties met hun eigen doel 05:10 Kunnen binaural beats pijn verminderen? 06:45 Hersengolven en geluidsgolven synchroniseren 07:53 Een experiment met binaural beats 09:16 Wat zeggen de proefpersonen? 09:41 Onderzoek met grote testgroep laat effect zien 10:43 Advies van Kirsten See omnystudio.com/listener for privacy information.