De Universiteit van Nederland Podcast

Laatste aflevering:31 mei – 831. Iedereen is een beetje autistisch… of toch niet?

De Universiteit van Nederland Podcast

De beste wetenschappers geven antwoord op spraakmakende vragen. Zo leer je binnen 15 minuten waarom muggen altijd jou moeten hebben en hoe robots ons leven redden. Van donkere materie tot verliefdheid bij dieren: alles komt voorbij! Deze podcast heeft een Creative Commons-licentie (CC BY). Deel onze podcast dus zo veel als je wil, maar vergeet onze naam zeker niet te vermelden.

Door Universiteit van Nederland

Volg podcast

Luister via:

Afleveringen

831. Iedereen is een beetje autistisch… of toch niet?

Autisme: voor sommigen is het een herkenbare term waar 'we allemaal wel een beetje' in passen, voor anderen roept het eenzijdig beeld op van wiskundegenieën of jongens zonder empathie. In deze aflevering ontkracht pedagogisch wetenschapper Rachel Plak (Universiteit Leiden), samen met ervaringsdeskundige Michelle, deze hardnekkige mythes en leggen ze uit wat autisme wél is. (0:00) Welke vooroordelen zijn er over autisme? (1:12) Heeft iedereen een beetje autisme? (2:42) Wat is autisme? Wanneer heb ik autisme? (4:44) Komt autisme alleen voor bij jongens? Autisme onderzoek bij vrouwen en non-binaire mensen (5:47) Wat is camoufleren bij autisme? Waarom krijgen vrouwen vaak de foute diagnose? (7:31) Hebben autistische mensen empathie? (9:43) Welke rol speelt omgeving bij autisme? (10:58) Welk effect had corona op mensen met autisme? See omnystudio.com/listener for privacy information.

BONUS: Waarom quantumcomputers heel veel fouten maken (en hoe ze dat fixen) ⚛️

Alsjeblieft! Speciaal voor jou (nog) een bonusaflevering van de Quantuuuuhm podcast. Wil je meer horen? Klik dan hier. In Delft spreken Sander en Adriaan met Barbara Terhal, hoogleraar en pionier op het gebied van quantumfoutencorrectie aan de TU Delft. Ze leren dat een quantumcomputer extreem foutgevoelig is door invloeden van buitenaf, zoals straling. De uitdaging is om deze fouten te herstellen zonder de kwetsbare superpositie te verstoren door te meten. In deze mini-serie van de Universiteit van Nederland gaan Sander Denneman (presentator) en Adriaan ter Braack (wetenschapsjournalist) op onderzoek uit in Nederland, Quantumland. See omnystudio.com/listener for privacy information.

830. Gaat je brein echt 'rotten' van brainrot?

Van ronddraaiende katten tot Italiaans sprekende AI-wezens: overspoelen brainrotvideo’s ook jouw TikTok en Instagram? Met honderden miljarden views behoort het tot de populairste content op social media. De naam ‘brainrot’ verwijst ook naar wat die video’s met je brein zouden doen: je brein langzaam laten wegrotten. In deze aflevering vertelt ontwikkelingspsycholoog en hersenonderzoeker Wouter van den Bos van de Universiteit van Amsterdam wat brainrot doet met je ontwikkeling, waarom het verslavend is, en of je brein er ook echt van gaat rotten. Wil je meedoen aan het onderzoek van Wouter (en een VVV bon van 5 euro ontangen)? Meer info vind je hier: https://leidenuniv.eu.qualtrics.com/jfe/form/SV_1HYXttbYzxh56sK See omnystudio.com/listener for privacy information.

829. Het échte verhaal over ultrabewerkt eten

Als je online even kijkt, lijkt ultrabewerkt eten de boosdoener van deze tijd. Maar als je de wetenschappelijke literatuur in duikt kom je ook claims tegen die het tegendeel bewijzen. Is dat ultrabewerkte eten dan echt zo slecht voor je of valt het eigenlijk wel mee? In deze aflevering duiken we in ultrabewerkte voeding met vier topwetenschappers met allemaal hun eigen expertise: Levensmiddelentechnoloog Remko Boom (Wageningen Universiteit) vertelt waarom we eten überhaupt bewerken en wat E-nummers eigenlijk zijn Neurowetenschapper Anne Roefs (Maastricht University) onderzoekt eetstoornissen en obesitas en legt uit waarom sommige producten moeilijk te weerstaan zijn Marlou Lasschuijt (Wageningen Universiteit) gespecialiseerd in zintuigen en eetgedrag, laat zien hoe de textuur van voeding invloed heeft op onze eetsnelheid en calorie-inname En arts-onderzoeker Carlijn Wagenaar (Amsterdam UMC) onderzoekt hoe gezonde voeding kan helpen in de behandeling van ziektes. En welke invloed bewerkt of onbewerkt eten precies heeft op onze darmen Na deze aflevering begrijp je beter wat ultrabewerkt eten precies is, waarom het zoveel discussie oproept en wat de wetenschap er op dit moment daadwerkelijk over zegt. 00:00 Is ultrabewerkt eten echt zo slecht voor je? 01:35 Wat is ultrabewerkt eten? 02:00 Waarom wordt eten bewerkt? 03:20 Waarom is ultrabewerkt eten zo aantrekkelijk? 05:07 Is het gezond om langzamer te eten? 08:15 Hoe herken je ultrabewerkt eten? 09:25 Is ultrabewerkt eten ongezond? 10:40 Waarom zijn vezels belangrijk voor je darmen? 12:55 Zijn E-nummers gevaarlijk of ongezond? 14:44 Word je ziek van ultrabewerkt eten? See omnystudio.com/listener for privacy information.

828. Waarom was je pas een goede Viking als je ook kon dichten?

Wie aan Vikingen denkt, ziet misschien een woeste strijder met hoorns op de helm voor zich: een bruut die al rovend en moordend rondtrekt om gebied te veroveren. Deels klopt dat ook wel, maar Vikingen vochten lang niet alleen maar met het zwaard. Historicus Nelleke IJsennagger (Rijksuniversiteit Groningen) vertelt over de andere kant van de Viking: die van de gevoelige dichter. Want soms is het woord een sterker wapen dan het zwaard. Rare jongens, de podcast: https://open.spotify.com/show/3VZ2qBh27xCnZbLM4zjCNv?si=37b0662898884137 See omnystudio.com/listener for privacy information.

827. Vakantiegeld: uitgeven, sparen of beleggen

Je vakantiegeld op je spaarrekening laten staan voelt veilig… maar wat als je geld daardoor juist minder waard wordt? 💸 Econoom Kenneth De Beckker van de Open Universiteit laat zien waarom aandelen historisch gezien veel meer opleveren dan sparen. En waarom zoveel mensen tóch bang blijven om te beleggen. In deze aflevering ontdek je wanneer je genoeg geld hebt om te beginnen met beleggen, hoe één simpele fout je duizenden euro’s kan kosten en waarom een beurscrash soms juist een kans is. Deze studie laat zien dat over een periode van meer dan 100 jaar, Amerikaanse aandelen gemiddeld 6.6% reëel rendement opleveren: https://www.pm-research.com/content/iijpormgmt/47/7/14 00:00 Waarom sparen je niet altijd rijker maakt 00:57 Wat zijn aandelen? 02:10 Waarom aandelen meegroeien met de economie 02:32 Hoeveel buffer heb je echt nodig? 04:04 Hoe je toch op kort termijn kan beleggen 04:51 Tip 1: Spreid de risico's 06:31 Tip 2: Gebruik trackers (ETF's) 07:35 Tip 3: Spreid je inleg in de tijd 07:59 Tip 4: Verkoop niet in paniek 09:01 Tip 5: Pas op voor 'finfluencers' en daytrading 10:26 Conclusie: Beleg voor de lange termijn See omnystudio.com/listener for privacy information.

BONUS: Zo zie je altijd of er iemand meekijkt met je berichtjes ⚛️

Alsjeblieft! Speciaal voor jou een bonusaflevering van de Quantuuuuhm podcast. Wil je meer horen? Klik dan hier. Sander en Adriaan reizen naar Enschede voor een ontmoeting met Kirsten Stadermann, onderzoeker natuurkundeonderwijs aan de Universiteit Twente. Ze ontdekken waarom quantumcommunicatie – het versturen van informatie met licht, beveiligd met quantumtechnologie – theoretisch onmogelijk te onderscheppen is. Het principe is simpel: omdat meten de toestand beïnvloedt, ziet de ontvanger direct of een spion heeft meegekeken. In deze mini-serie van de Universiteit van Nederland gaan Sander Denneman (presentator) en Adriaan ter Braack (wetenschapsjournalist) op onderzoek uit in Nederland, Quantumland. Deze serie is mogelijk gemaakt door Quantum Delta NL See omnystudio.com/listener for privacy information.

826. Hoe doorbreek je discriminatie bij de politie?

Vanwege je huidskleur, geloof of afkomst aangehouden worden door de politie: etnisch profileren blijft een hardnekkig probleem binnen de politie. Toch wordt er binnen de organisatie weinig over gesproken, waardoor het probleem lastig aan te pakken is. Bas Böing van de Politieacademie en de Universiteit Twente wil daar verandering in brengen. In deze aflevering hoor je hoe hij virtual reality inzet om etnisch profileren bespreekbaar te maken én bij te dragen aan oplossingen. Aflevering 23: Is het terecht als de politie etnisch profileert? - https://open.spotify.com/episode/1ZkhoOQ6RxTifXRuI3qk5G?si=4672dc34bfa54cd8 See omnystudio.com/listener for privacy information.

825. Zijn light en zero goed of slecht voor je?

HEY U! Is het waar dat vet eten beter is dan zoet eten als je wilt afvallen? Wat is nu het beste ontbijt om de dag mee te beginnen, of kun je beter je ontbijt overslaan? En zijn light en zero nou een goed alternatief of niet? Er gaan een hoop ideeën de ronde over voeding op social media. Coen Dros is voedingswetenschapper bij Erasmus MC én eigenaar van het platform @coenfirmation_bias. Hier checkt hij de wetenschappelijke onderbouwing van claims over voeding en gezondheid op het internet. En hij beantwoordt in deze aflevering jullie kijkersvragen! 0:00 Zijn light en zero producten beter voor je? 1:35 Is aspartaam slecht voor je gezondheid? 2:28 Moet ik wel of niet ontbijten? Wat is het beste ontbijt? 4:19 Kan ik beter vet dan zoet eten om af te vallen? 5:33 Is koken met zaadolie slecht? 6:43 Is roomboter goed of slecht voor je? 7:08 Waar vind ik juiste informatie over voeding en leefstijl? 8:23 Is de Schijf van Vijf een goed advies? Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Coen nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt kun je die stellen in de comments ⬇️ Meer weten over het belang van ontbijt en ‘gevaarlijke’ zaadoliën? Lees de verdiepende stukken van Coen op zijn website: 📚https://www.coenfirmationbias.nl/post/ingelepeld-ontbijt-is-de-belangrijkste-maaltijd-van-de-dag-mythe 📖https://www.coenfirmationbias.nl/post/zijn-omega-6-ontstekingsbevorderend-deel-2-mijn-literatuurlijst See omnystudio.com/listener for privacy information.

824. Hoe we met natuurkunde files kunnen oplossen

De oplossing voor minder files ligt niet in nóg meer asfalt, maar in de manier waarop ons brein reageert op een paar slim ontworpen, dansende lampjes. Verkeerskundige Victor Knoop (TU Delft) kijkt met een natuurkundige bril naar het fileprobleem. Hij onderzoekt een oplossing die in Japan al ruim tien jaar succesvol wordt toegepast: daar lost het 2/3de van de files op. In deze aflevering legt hij uit hoe files werken, wat het probleem is en wat ervoor nodig is om deze methode in Nederland in te voeren. Kaarten voor ARTIS: www.artis.nl/uvnl See omnystudio.com/listener for privacy information.