Het uur van de waarheid

Laatste aflevering:24 jan – "Die taart kan ik niet bakken": AI geeft klanten valse verwachtingen. En is Europa te afhankelijk van Amerikaanse servers in Trump-tijden?

Het uur van de waarheid

Dennis van den Buijs duikt in de wereld van nepnieuws en online bedrog, samen met factcheckers, experten en luisteraars. Of het nu gaat over de oorlog in Oekraïne, de verkiezingen in Amerika, klimaatverandering of de coronapandemie: elk verhaal z’n complot lijkt het wel. Fakenews, misleiding en propaganda waren nog nooit zo zichtbaar: op sociale media, in onze mailbox of via berichtjes op je smartphone waarin gehengeld wordt naar data en je geldbuidel. Maar wat is nu echt en wat niet? Hoe weet je dat? Wat is de technologie en het doel erachter? En waarom zijn we zo vatbaar voor oplichting en nepverhalen?

Door VRT NWS

Volg podcast

Luister via:

Afleveringen

"Die taart kan ik niet bakken": AI geeft klanten valse verwachtingen. En is Europa te afhankelijk van Amerikaanse servers in Trump-tijden?

Onrealistische nagels en taarten. Klanten vragen het steeds vaker tot wanhoop van kundige bakkers en stylisten! De oorzaak: fantastisch ogende voorbeeldfoto's die helaas AI zijn. We bellen taartenbakster Tatyana en nagelstyliste Rani. Wat als Trump niet alleen Groenland van Europa wil afnemen, maar ook alle servers en de cloud? Computerspecialisten maken zich daar echt zorgen over. We praten met computerexpert Bert Hubert en Kristof Tuyteleers van DNS Belgium.

Al in 1926 klaagden Belgen over massatoerisme. En een Amerikaan is de grootste verspreider van Russisch fake news.

Ooit hulpsherrif in Florida, nu een van de grootste verspreiders van Russische desinformatie. WIe is John Mark Dougan? Luc van Bakel (VRT NWS) vertelt wie die man juist is. Barcelona en Venetië kreunen onder massatoerisme. Een nieuw fenomeen? Neen! In 1926 werd België plots overrompeld door buitenlandse toeristen en ook toen klaagden we steen en been. Historica Silke Geven (Uantwerpen) weet er alles over.

Hoe legt Iran het hele internet plat? En word je high van maanzaad?

Hoe leg je het internet in een land plat? Iran doet het, kan het ook bij ons? Computerwetenschapper Jeroen Baert legt uit. De ICE-agenten in de VS gebruiken tools om mensen via hun smartphone te lokaliseren. Professor cyberveiligheid Sofie Royer (VUB en KU Leuven) is bezorgd en kijkt ook naar Europa. VRT NWS-journalist Tim Pauwels checkt of je high kan worden van maanzaad en of er sneeuw ligt in Gaza.

De kat is socialer en minder wild dan we denken. En willen de Polen echt weg uit de EU?

De kat blijkt socialer en minder wild dan we denken! We spreken Maarten Reesink de auteur van Planeet Poes. Willen de Polen echt uit de EU stappen? Knappe vrouwen die hun landgenoten aanzetten tot een Polexit gaan namelijk viraal. Ook al blijken ze Russische deepfakes. We gaan naar correspondent Christiaan Pauwe in Warshau.

Gefoefel met keukenkruiden. En pas op met emoji's om je kinderen onherkenbaar op sociale media te zetten.

In 1 op de 6 verpakkingen van keukenkruiden of specerijen is er sprake van fraude met de samenstelling. Dat blijkt uit analyses van het JRC laboratorium van de Europese Commissie in Geel. Onderzoeker Thomas Linsinger legt uit. Is het veilig genoeg om foto's van je kinderen op sociale media onherkenbaar te maken met een grote emoji? Gesprek met Tim Verheyden. We checken of 2025 ook echt gebracht heeft wat de helderzienden en tarotspecialisten van Dag Allemaal vorig jaar hadden voorspeld.

Camerabeelden uit Vlaamse huizen en winkels online gelekt. En AI lokt toeristen naar Hollandse plekken die niet bestaan.

De beelden van tientallen camera’s van woningen en winkels in Vlaanderen staan gewoon online, want ze zijn onvoldoende beveiligd. Uitleg door Ellen Debackere van de checkredactie van VRT NWS. Toeristen lokken met te mooie maar valse AI-beelden: het gebeurt volop in de Nederlandse tulpenvelden, met grote teleurstelling tot gevolg! Stephan Van der Meer, gids bij Amsterdam Experiences en Dorien Vanmeldert (VRT NWS) zijn te gast.

Fake news over kerstmarkten. En 'Ice Man' Wim Hof kan je immuunsysteem niet veranderen.

In 'De ijsprofeet', een nieuwe ongeautoriseerde biografie over de Nederlandse gezondheidsgoeroe Wim Hof, stellen 2 onderzoeksjournalisten de beroemde Wim Hof-methode in vraag. Volgens journalist Robert van de Griend strookt het wetenschappelijk onderzoek niet met de beweringen van Hof. Er circuleert veel disinformatie over kerstmarkten. Bijvoorbeeld: Duitsland zou dit jaar geen kerstmarkten organiseren door terreurdreiging. Hoe kan je die nepberichten herkennen?

Rijke beleggers in Dubai blijken vaak acteurs! En zitten er drugs in rilatine?

Hoe kijken de Russische en Oekraïense publieke opinie naar de Belgische houding over Euroclear? Uitleg door Tim Verheyden (VRT NWS) en Carina Van den Putte van Osavul, een Oekraïens agentschap dat dreiging en meningen monitort. Geloof niet alle rijke beleggers met een riante flat in Dubai! De checkredactie van VRT NWS ontdekte dat het acteurs zijn die misbruikt worden door valse beleggerskanalen op Telegram. Uitleg door Anna Petrosyan (VRT NWS).

Je locatie delen met apps is niet onschuldig. En hoe maken 'trusted flaggers' sociale media veiliger?

Unia en het Vlaams Mensenrechteninstituut zijn de eerste "trusted flaggers" van ons land. Dat betekent dat zij illegale berichten, zoals racistische of seksistische uitspraken, kunnen melden aan sociale media. Een gesprek met David Stevens, directeur van het Vlaams Mensenrechteninstituut. Onderzoekers van de KU Leuven kochten op het darkweb locatiegegevens van 100.000 mensen. Heel wat apps tracken je locatie om het kwartier. Dat vertelt Vincent Naessens, computerwetenschapper aan de KU Leuven.