Laatste aflevering:17 feb 2024 – 37 | Luistervoer: Leen Huet over Pieter Breugel de Oude en het protestantisme | Filips van Marnix van Sint Aldegonde | Reeks 8 #E09
Historische Vertelsels - Geschiedenis van de Lage Landen
Historische Vertelsels – Geschiedenis van de Lage Landen is een geschiedenis podcast met historische verhalen over België en de Lage Landen, verteld door Gids53 / Jo Van Dessel (historicus en professioneel gids). De focus ligt op WOII (Tweede Wereldoorlog), de middeleeuwen en de vroeg moderne periode (16e eeuw). De verhalen spelen zich vooral af in (groot) Antwerpen, in het Fort van Breendonk en in Vlaanderen tout court. Sinds Covid maak ik deze podcast vanuit mijn zolderkamer: ik schrijf en vertel de afleveringen, doe interviews, en mix alles af met muziek en subtiele sound effects. Per reeks breng ik onze ‘Belgische’ geschiedenis tot leven doorheen de bril van de mensen die ze beleefden: historische personages — soms bekend, soms helemaal anoniem. Vanuit hun persoonlijke levensverhaal, hun keuzes, werk en dagelijkse leven leg ik de link met de grote geschiedenis en het tijdvak waarin ze leefden. De podcast is gelinkt met mijn gidswerk in de Historische Vertelsels-tours en met mijn Historische Lezingen. Veel luisterplezier — en volg/subscribe zodat je geen nieuwe aflevering mist. Gids53 (Jo Van Dessel)
De 8e reeks over het leven van Filips van Marnix van Sint Aldegonde speelt zich af tijdens de godsdiensttwisten in de Nederlanden in de tweede helft van de 16e eeuw. In deze 4e Luistervoer ga ik in gesprek met Leen Huet, alom gevierde kunsthistorica, filosofe en Breugelkenner bij uitstek. Met haar bespreek ik de impact van de godsdiensttwisten op de kunst van Pieter Breugel de Oude en op de schilderkunst in het algemeen in de 2 helft van de 16e eeuw. Leen Huet op haar best! Wendy Wauters gaf me reeds haar review: "Rijk, genuanceerd, inhoudelijk sterk doorwrocht maar nooit te zwaar"! Een gesprek dus dat je moet gehoord hebben. Heel veel luisterplezier. Volg de podcast hierboven en krijg automatische updates! Heel veel dank aan Leen voor haar tijd en visie.
Volg de podcast en krijg automatische updates!
@luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd.
Alle artwork is AI generated.
In deze 3e Luistervoer ga ik in gesprek met Kristof Selleslach, archivaris van het Museum Plantin Moretus en kenner van het drukkersgeslacht. Met hem onderzoek ik hoe tijds- en stadsgenoot van Filips van Marnix van Sint Aldegonde, Christoffel Plantijn schippert en laveert in deze troebele tijden om zijn bloeiende Officina Plantiniana recht te houden. Hij werkt zelfs voor alle partijen in het conflict. Is hij katholiek of protestants? En hoe overleeft hij? Heel veel luisterplezier. Volg de podcast hierboven en krijg automatische updates! Heel veel dank aan Kristof voor zijn tijd en visie.
Volg de podcast en krijg automatische updates!
@luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd.
Alle artwork is AI generated.
Remix 2026 na een copyright issue. Buiten 2 background snippets is dit dezelfde episode als die van 2023. Antwerpen 'valt' op 17 augustus 1585 of wordt het 'bevrijd'? In Beveren tekent Filips van Marnix met Alexander Farnese de overgave: de stad wordt gespaard maar wordt weer katholiek, een Spaans garnizoen komt weer in de citadel, en er volgt een zware oorlogsschatting. Voor de protestanten is bekeren of vertrekken: velen kiezen voor het laatste. Na de overgave blijft Marnix lang rond Farnese hangen, wat de roep als was hij een “landverrader” enkel maar luider doet klinken. Hij krijgt huisarrest maar zal in ere worden hersteld door de familie van Nassau. Vanaf dan gaat Marnix werken voor de jonge Republiek der Zeven Provinciën: hij decodeert Spaanse brieven, gaat op diplomatieke missies en krijgt een laatste grote opdracht: een Nederlandse Calvinistische Bijbelvertaling. Filips overlijdt in Leiden in 1598. Dit is het einde van de reeks, maar niet van de vraag: redde Marnix Antwerpen… of leverde hij het uit? Heel veel luisterplezier. Credit: Te Deum by fideascende: https://pixabay.com/music/search/te%20deum/
Volg de podcast en krijg automatische updates!
@luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd.
Alle artwork is AI generated.
De Nederlanden breken in twee. Na de Gentse Calvinistische coup (1577) ontstaan radicale stadsrepublieken die Oranjes droom van godsdienstvrede ondergraven. Het Zuiden haakt af met de Unie van Atrecht (1579), het Noorden antwoordt met de Unie van Utrecht, terwijl landvoogd Alexander Farnese stap voor stap terrein terugwint voor Spanje. Intussen zet Willem van Oranje alles op Frankrijk: Frans van Anjou moet een nieuwe soeverein worden, maar het experiment ontspoort in Antwerpen met de “Franse Furie”. Marnix betaalt de politieke prijs en verdwijnt even uit beeld… tot hij terugkeert als buitenburgemeester van Antwerpen. Dan begint het echte eindspel: de stad raakt geïsoleerd, Oranje wordt vermoord (1584), en Farnese sluit de Antwerpse levensader af met zijn Scheldebrug. Met bomschuiten, dijkdoorbraken en wanhoopspogingen vecht Antwerpen tegen de klok, tot onderhandelen voor de overgave de enige uitweg wordt. Heel veel luisterplezier.
Volg de podcast en krijg automatische updates!
@luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd.
Alle artwork is AI generated.
Episode 5 start met de Spaanse Furie in Antwerpen. Vanuit Alva’s citadel barst het geweld los: plundering, brand, moord en paniek. Maar achter het iconische horrorverhaal schuilt ook nuance: cijfers worden opgeblazen, propaganda doet haar werk. De politieke impact is enorm. Filips van Marnix van Sint-Aldegonde loopt voorop in de politieke strijd van Oranje, terwijl de Nederlanden in een machtsvacuüm belanden. De muitende Spaanse troepen en de schok van de Antwerpse Furie versnellen wat al in de lucht hing: de Pacificatie van Gent. Noord en Zuid sluiten een Generale Unie om de Spaanse soldaten weg te krijgen en het land te stabiliseren. Maar de “vrede” is fragiel. Nieuwbakken landvoogd Don Juan arriveert, het Eeuwig Edict lijkt even ademruimte te geven aan de strijdende partijen, en toch kantelt alles opnieuw: de Unie van Brussel wordt hertekend en de oorlog laait weer op. Ondertussen verschijnt een nieuwe hoofdrolspeler aan Spaanse zijde: Alexander Farnese, de man die later het lot van het Zuiden zal bezegelen. Van Spaanse Furie naar de grote politieke breuklijnen: Marnix staat midden in de storm die uiteindelijk leidt naar de scheiding van de Nederlanden en de Val van Antwerpen. Heel veel luisterplezier.
Volg de podcast en krijg automatische updates!
@luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd.
Alle artwork is AI generated.
In 1571 wordt Filips van Marnix van Sint Aldegonde officieel gezant en raadgever van Willem van Oranje. Zijn opdracht: bondgenoten zoeken, propaganda voeren, geld vinden en de protestantse stromingen op 1 lijn krijgen. Dat laatste blijkt heel moeilijk. Dan volgt een kantelpunt: de val van Den Briel (1 april 1572). De Watergeuzen nemen het stadje in en geven de Opstand een nieuw elan. Veel steden sluiten zich aan bij Oranje. Maar 1572–1574 is ook het verhaal van mislukte veldtochten en belegeringen (Haarlem, Leiden), de schok van de Sint-Bartholomeusnacht, en Marnix’ eigen drama: hij wordt bij Maassluis gevangengenomen en probeert vanuit de cel (met brieven aan Oranje) vrede en een gevangenenruil af te dwingen.Tussendoor zie je Marnix als “fixer” in Oranjes privéleven (de affaire Anna van Saksen – Jan Rubens) én als diplomaat richting Elizabeth I in Londen. Deze 4e episode eindigt met een nieuwe fase in het conflict: na de dood van landvoogd de Requesens en het uitblijven van soldij beginnen Spaanse troepen te muiten — de oorlog schuift opnieuw gevaarlijk richting Brabant en Vlaanderen. Heel veel luisterplezier.
Volg de podcast en krijg automatische updates!
@luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd.
Alle artwork is AI generated.
Na de Beeldenstorm (1566) probeert landvoogdes Margaretha van Parma met het Accoord van 23 augustus de gemoederen te bedaren, maar het noodverband valt direct uit elkaar. In deze 3e episode vertel ik hoe ontevredenheid aan beide kanten uitmondt in een open conflict: de calvinistische synode in Gent, het geheime overleg in Dendermonde en de radicalisering van de geuzenbeweging. Voor Filips van Marnix van Sint Aldegonde wordt het persoonlijk én gevaarlijk: zijn broer Jan van Marnix sneuvelt bij Oosterweel (13 maart 1567), de start van het gewapende gewapend conflict, de Tachtigjarige Oorlog is begonnen. Kort daarna marcheert de hertog van Alva de Nederlanden binnen en begint de repressie met de Raad van Beroerten (Bloedraad). Marnix vlucht, belandt in ballingschap in Duitsland (Bremen/Emden) en zet de strijd verder met de pen — terwijl Oranje en de Nassaus in 1568 de eerste, mislukte veldtochten ondernemen en Egmont en Horne hun dramatische einde tegemoet gaan. Heel veel luisterplezier.
(c) Het Wilhelmus - Bestevaer, prachtige versie gebruikt van Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=s2a_CZKtOuk. Check it out!
Volg de podcast en krijg automatische updates!
@luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd.
Alle artwork is AI generated.
Episode 2: Marnix houdt zich jarenlang schuil na Genève, maar dat zal veranderen wanneer hij via Lodewijk van Nassau en zijn broer Jan van Toulouse het calvinistische netwerk in de Nederlanden binnen rolt. Intussen escaleert de crisis in de Nederlanden. Filips II blijft hard, Margaretha van Parma laveert, en de invloed van Granvelle blijft nazinderen. We volgen de radicalisering van de lage adel: het Eedverbond der Edelen, het Smeekschrift van 5 april 1566, het ontstaan van de naam Geuzen, de opkomst van de hagepreken en de georganiseerde calvinistische consistorieën. En dan barst de bom in Steenvoorde en Frans-Vlaanderen, waarna de Beeldenstorm (1566) razendsnel overslaat naar onder meer Antwerpen. Marnix schrijft een felle verdediging van de beeldenvernieling — radicaal calvinistisch, scherp van pen — terwijl de gevolgen onvermijdelijk worden: voor de edelen, voor Oranje én voor Marnix. De wraak van Filips II zal deze keer niet zoet zijn! Heel veel luisterplezier.
Volg de podcast en krijg automatische updates!
@luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd.
Alle artwork is AI generated.
In deze eerste episode van Reeks 8 over de rol van Filips van Marnix van Sint Aldegonde in de 80-jarige Oorlog zet ik het context van de 16e-eeuwse Nederlanden scherp: Karel V en zijn centralisatiepolitiek, de Reformatie van Maarten Luther, de Inquisitie en de harde vervolging van “ketterij”, en daarna de snelle opmars van het Calvinisme van Johannes Calvijn. We volgen Marnix’ vroege jaren: van Leuven en Parijs naar Padua en uiteindelijk Genève, waar hij gevormd wordt in het hart van de gereformeerde wereld. Zo groeit een Brusselaar uit de ambtsadel uit tot een overtuigde calvinist — en tot een man die straks een sleutelrol zal spelen naast Willem van Oranje in de Nederlandse Opstand en de 80-jarige Oorlog. Heel veel luisterplezier.
Volg de podcast en krijg automatische updates!
@luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd.
Alle artwork is AI generated.
Dit is de 5e episode over het leven van Martial Van Schelle, een vergeten "Bekende Belg" uit Merksplas. Ook dit is weer een extraatje. Op 27 november 2022 organiseerde de VZW Vrienden van het Fort van Breendonk een nocturne ter nagedachtenis aan de 207 slachtoffers van de executieplaats van het fort. Dag op dag 80 jaar geleden stierven hier 8 gijzelaars onder de Duitse kogels. Aan de hand van een 8-tal afscheidsbrieven krijgen deze mensen terug een stem. Aan het einde van de wandeling krijgen alle 207 allen een gezicht! Heel pakkend! Veel dank aan de VZW Vrienden van het Fort van Breendonk en een dikke pluim voor mijn collega-gidsen die de brieven hebben voorgelezen. Veel luisterplezier!
Volg de podcast en krijg automatische updates!
@luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd.
Alle artwork is AI generated.
0:000:00
Wij gebruiken cookies voor advertenties en statistieken. Privacybeleid