Voorproevers

Laatste aflevering:25 jun – Een cipier getuigt over het leven achter de gevangenismuren

Voorproevers

Boek, documentaire of podcast? Voorproevers maakt een eigenzinnige keuze uit het non-fictie aanbod. Verwonderd en met open blik interviewen we auteurs of makers over hun werk. Over mens, maatschappij, technologie, geschiedenis,wetenschap, ...

Door Radio 1

Volg podcast

Luister via:

Afleveringen

Een cipier getuigt over het leven achter de gevangenismuren

Het leven achter de muren van de gevangenis kennen we alleen uit films of uit nieuwsberichten over stakende cipiers, overbevolking en de occasionele ontsnapping. Hoe gaat het er echt aan toe achter die hoge, dikke muren van de Begijnenstraat? Daar geeft Femke Brosens antwoord op in haar boek ‘Dagboek van een cipier’. Verhalen, indrukken, bespiegelingen opgedaan tijdens haar eerste jaar als penitentiair bewakingsassistent.

Flaneren als een manier van kijken, denken, lezen, schrijven

Flaneren: in Van Dale staat het als “drentelen, genoeglijk en doelloos rondslenteren”. Maar voor schrijver Christiaan Weijts is het veel meer dan dat. Het is een levenshouding en uit dat rondkijken en nadenken over de mensen, dingen, fenomenen en evoluties die hij ziet, puurt hij gedachten, meningen, mijmeringen en inzichten. Die essays – over traagheid, ChatGPT, carnaval, zelfscankassa’s, ... – zijn uitgezwermd en opnieuw bij elkaar aangekomen in het boek ‘Flaneren kun je leren’.

Waarom Schopenhauer, dwarsdenker in mineur, nog altijd het lezen waard is

Arthur Schopenhauer (1788-1860) staat vooral bekend om zijn pessimisme, misantropie en vrouwonvriendelijke uitspraken, maar de kern van zijn denken blijft vaak onderbelicht. Centraal daarin staat de wil tot leven: een blinde, doelloze, tijdloze en universele kracht waarvan alles doordrongen is. Leni Franken legt in haar boek 'Arthur Schopenhauer. Dwarsdenker in mineur' legt uit waarom zijn werk nog het lezen waard is.

Vier vrouwen getuigen over hun tijd bij Islamitische Staat en over hun terugkeer naar België

Vijftien jaar na de start van de Arabische Lente en ruim tien jaar na het ontstaan van Islamitische Staat hangt de schaduw van die periode nog over ons land. Er zijn alleen al uit België 500 strijders vertrokken naar Syrië of Irak. Sommige van hun vrouwen wonen intussen weer in ons land. Waarom zijn ze ooit vertrokken? Wat hebben ze daar gedaan? Zijn ze gevaarlijk en zijn ze dat ooit geweest? Philip Heymans heeft vier van hen kunnen spreken en het resultaat is de podcast ‘Vrouwen van IS’.

Het leven van Nanne Tepper: schrijver, worstelend met de wereld

Wanneer de negentienjarige Bent Van Looy niet in het repetitiekot te vinden was, zat hij wel in de bibliotheek. Daar leende hij een boek uit dat hem toen recht in de ziel raakte: 'De Eeuwige Jachtvelden', het romantische debuut van cultschrijver Nanne Tepper. Intussen valt het met de Weltschmerz van Bent wel mee, maar Tepper bleef er een leven lang mee worstelen. Over dat tragische veel te korte leven schreef Lodewijk Verduin het boek 'Zo rijk en allesverpletterend'.

Het unieke ambacht van een vioolbouwer, de passie voor het hout, de klank, de geschiedenis

Wie aan een vioolbouwer denkt ziet misschien een gebogen grijsaard op een krakkemikkig zoldertje voor zich. Uit edele blokken hout zaagt, schaaft en vernist hij een instrument tevoorschijn dat beter kan zingen dan de meest uitgeslapen nachtegaal. Baptiste Argouarc’h is vioolbouwer. Of hij aan dit beeld beantwoordt kom je te weten in de podcast die zijn partner Rina Govers maakte. Ze volgt hem een jaar lang tijdens de restauratie van een Stradivarius. Om zijn passie en metier beter te begrijpen.

Fiep. De vrouw achter de iconische silhouetten van Jip en Janneke. En zo veel meer.

Iedereen kent de iconische silhouetten van Jip en Janneke. Ook Pluk van de Petteflet kunnen we ons in een handomdraai voor de geest halen. Of Otje. De vrouw die het geniale universum van Annie M.G. Schmidt met inkt en penseel nog dikker in de verf zette, heette Fiep Westendorp. Ze was een teruggetrokken mysterie, blijkt uit het boek 'FIEP. Leven en werk van Fiep Westendorp', waarin ook haar minder bekend illustratiewerk aan bod komt. Annette Portegies is een van de auteurs.

Hoe schoonheidsnormen onze autonomie beperken

Welke keuzes heb jij vandaag gemaakt omtrent je lijf? Welke kleren heb je aangedaan? Heb je een afspraak gemaakt voor een botox-injectie? Ben je gaan sporten? Al die keuzes worden ingegeven door héél veel factoren en door heel dwingende schoonheidsidealen, dus misschien zijn we wel minder vrij dan we denken, én misschien moeten we daar dringend iets aan doen. Dat is waar Tatjana Almuli over schrijft in ‘Tot lijf gemaakt’. Een heel noodzakelijk boek.

Het drukke leven van een hertogin en gravin in de 17de en de 18de eeuw

In de podcast 'Vrouwen des Huizes' leren we twee vrouwen uit de nieuwe tijd van dichtbij kennen, hertogin Anna van Croy (1564–1635) en gravin Marie Catherine van Merode (1743–1794). Hun dagen waren zéér gevuld, en niet enkel met borduren in een torenkamer. Vooral ook met het beheren van een patrimonium en met familiezaken. Historici Mirella Marini en Freeke De Meyer vertellen er alles over. Met niet alleen aandacht voor upstairs voor ook voor downstairs: bedienden, keukenmeiden, kamervrouwen.

Clichés over Afrika kritisch bekeken en vrolijk weerlegd

Hoe komt het dat we zo weinig weten over Afrika en er toch een uitgesproken mening over hebben? Hoe komt het dat veel van die aannames niet bepaald in het voordeel van de Afrikanen zijn? In hun boek 'Afrika: Het abc van het cliché' leggen Barbara Rottiers en Annick De Rop de bestaande clichés onder een vergrootglas. Is Afrika echt arm? Hebben alle Afrikanen nu echt zo'n geweldig gevoel voor ritme? Wil iedereen in Afrika naar Europa komen? En hoe kijken Afrikanen naar zichzelf?